Bàng là loại cây thân gỗ lớn, lá to, tán rất rộng, thường được trồng lấy bóng mát ở các nơi như công sở, trường học hay vỉa hè đường phố.

Cây bàng có tên khoa học là: Terminalia catappa, thuộc họ trâm bầu.

Cây được trồng phỏ biến ở tất cả các địa phương trên cả nước, tuổi thơ chúng ta không ai là không gắn bó với cây bàng, sân trường. Ngoài làm cây bóng mát, bàng còn là một thảo dược quý.

Công dụng của quả bàng

Quả bàng thuộc loại quả hạch, có một hạt cứng bên trong, khi non có màu xanh và khi chín ngả sang màu nâu đỏ rồi chuyển dần thành vàng. Phần thịt quả có vị chua, nhân hạt có vị ngọt, chứa nhiều dầu, thường được thu nhặt về, phơi khô, đập bỏ vỏ cứng rồi lấy nhân hạt bên trong chế biến thành thức ăn (thường là làm mứt). Nhân hạt bàng chứa nhiều khoáng chất như kali, can xi, magie, natri…

 Tăng cường sinh lý: Nghiên cứu cho thấy hạt bàng được dùng để hồi phục, điều hòa chức năng của các cơ quan sinh sản ở nam giới. Vì thế, nó được dùng như một loại thuốc kích dục, điều trị xuất tinh sớm, loãng tinh dịch.

 Giảm say tàu xe: Ngoài ra, quả bàng còn được dùng trong điều trị bệnh hủi, nhức đầu và giúp giảm tình trạng buồn nôn khi đi tàu xe.

Công dụng của lá bàng

Lá bàng chứa nhiều hoạt chất quý như tanin, saponin…, có màu xanh và ngả dần sang màu nâu đỏ, màu vàng khi già. Lá bàng khi tươi và khi chín, rụng đi đều được dùng trong y học với các cách trị liệu và công dụng khác nhau.

Đối với lá bàng tươi: Người ta dùng búp lá bàng non hay lá bàng tươi, phơi khô, đun nước rồi uống như trà để điều trị tiêu chảy, chứng bí mồ hôi. Búp lá bàng non còn được dùng để điều trị bệnh ghẻ, sâu quảng (phơi khô, tán bột, rắc lên). Bên cạnh đó, người ta còn xào lá bàng tươi rồi bó vào chỗ đau nhức để giảm đau.
Ngoài ra, nước ép lá bàng non còn được dùng để làm giảm ghẻ ngứa, các bệnh về da, nhức đầu và đau bụng.

Đối với lá bàng chín rụng: lá bàng khi ngả chín có màu nâu đỏ được dùng trong điều trị các bệnh về gan, trừ giun. Chiết xuất từ lá bàng khô rụng còn được phát hiện có khả năng kiểm soát diễn biến bệnh hồng cầu lưỡi liềm.

Đối với nhựa của lá bàng non, người ta trộn chúng với dầu từ nhân hạt bàng để điều trị bệnh hủi.

Đặc biệt, nghiên cứu cho thấy chiết xuất methanolic từ lá bàng còn có tác dụng chống ung thư hạch bạch huyết Ehrlich (ELA) ở chuột bạch tạng Thụy Sĩ. Ở Nigeria, lá bàng còn được kết hợp với dầu cọ để điều trị bệnh viêm Amiđan (theo trang stuartxchange).

Công dụng của vỏ và thân cây bàng

 Vỏ cây bàng được dùng trong điều trị cac trường hợp đau ốm hay cáu gắt bột phát và bệnh lỵ.

Nước sắc vỏ cây bàng cũng được dùng trong điều trị bệnh lậu, đau dạ dày, chuột rút, tiểu đường và giúp lợi tiểu, trợ tim, giảm đau đầu.

Một số bài thuốc cụ thể:

Mẹo trị cảm sốt, ho có đờm, nhức đầu

- Lá bàng khô 15gr,

- Lá hoắc hương 5gr,

- Vỏ quýt lOgr,

- Gừng tươi 3 lát mỏng.

Sắc với nước, uống một ngày 2 lần, uống khi nóng, trước khi ăn 15 phút.

Mẹo trị cảm sốt và ho

- Lá bàng 15gr,

- Kinh giới lOgr,

- Bạc hà 12gr,

- Vỏ quýt lOgr.

Tất cả là loại phơi khô, sắc với nước, uống khi còn nóng, đắp chăn cho vã mồ hôi.

Hoặc:

- Lá bàng 30gr,

- Lá hương nhu lOgr,

- Lá cúc tần 12gr.

Tất cả phơi khô, sắc nước uống một ngày 2 lần, uống nóng cho ra mồ hôi.

Mẹo trị đại tiện ra máu

Dùng hạt bàng sắc với nước uống.

 Mẹo trị đau nhức

Dùng lá bàng tươi giã nát, sao nóng đắp vào chỗ đau.